16 december 2017
Het Sociaal Contract
Weblog

Ons Nederland: een gemeenschap

waaraan iedereen zijn steentje bijdraagt,

waarin niemand wordt voorgetrokken

en waar wij niemand laten vallen

 
 
 
 
 
Weblog Hoe verder met de euro?

De weg naar herstel van de euro begint met het opgeven van illusies. Ben je daar klaar voor?

Griekenland gaat failliet, en dat is goed! - Hans Wierenga - 9 december 2012

Griekenland gaat failliet, en dat is goed!

Een reactie op het rapport “De Euro gewogen”, een onderzoek naar de toekomst van de euro in opdracht van het Wetenschappelijk Instituut van de ChristenUnie. Zie http://www.christenunie.nl/l/library/download/542523

Op 29 november publiceerde de ChristenUnie een rapport van Professor Doctor Johan Graafland naar de toekomst van de euro. In het rapport betoogt Graafland dat het beter voor de Grieken en voor Europa is dat Griekenland uit de euro gaat – de Grexit - onder voorwaarde dat de Griekse schuld aan Europa grotendeels wordt afgeschreven. En aan de voorwaarde van kwijtschelding wordt in ieder geval voldaan, omdat het nu eenmaal voor iedereen duidelijk is dat de Grieken nooit hun schulden terug kunnen betalen. Wie dat accepteert, prefereert een Grexit boven het verder versterken van de eurozone, een opsplitsing van de euro in de neuro en de zeuro, en het beperken van de euro tot de landen die daarvoor geschikt zijn. Zelfs indien de gehele schuld kwijtgescholden moet worden, zoals enkele door Graafland geciteerde auteurs betuigen. En ondanks het feit dat een Grexit in het diepste geheim moet worden voorbereid en dan van de ene op de andere dag moet worden uitgevoerd, wil het proces niet tot wanorde leiden, zoals Graafland aangeeft.

In het rapport van Graafland wordt de meest voor de hand liggende optie echter over het hoofd gezien. Een optie die goedkoper is dan de Grexit, in het geheel niet geheim gehouden hoeft te worden en niet tot wanorde leidt. Een optie die eerlijker is, omdat een belangrijk deel van de rekening neer wordt gelegd bij de partijen die een muntje uit de Europese steun aan Griekenland hebben willen staan. Deze optie is simpel: Griekenland failliet laten gaan. Zoals het in het programma van het Sociaal Contract staat: Griekenland gaat failliet, en dat is goed.

Griekenland failliet: wie kan rekenen, weet dat het waar is. Je bent immers failliet als je schulden groter zijn dan je ooit kan terugbetalen, en dat is de huidige situatie van Griekenland. Als de EU in de richting van de Grieken haar pink uitsteekt, valt Griekenland om. En dat is goed, om heel veel redenen. Ten eerste is dat verreweg de goedkoopste optie. Onze verliezen zijn beperkt tot het geld dat wij al in Griekenland hebben gestoken, terwijl bij alle andere opties de kans groot is dat wij nog meer geld erin moeten steken. Maar daarnaast zijn er ook andere partijen die meebetalen – het IMF, de banken en alle andere financiers die hebben gespeculeerd dat de hoge rente die zij van Griekenland hebben verlangd door de Europese belastingbetalers opgehoest zou worden. Voor een belangrijk deel hebben ze de problemen van Griekenland veroorzaakt. Zoals Graafland aangeeft, kon het zo ver met de Grieken komen omdat deze partijen de Griekse schulden financierden. Het is juist goed dat zij de pin op de neus krijgen, en dat de centen waarnaar ze kunnen fluiten krachtig aan een nieuwe, schuldenloze start voor de Grieken bijdragen.

Een tweede reden waarom het zo goed is, is dat het krachtig bijdraagt aan de realiteitszin van de zuidelijke eurolanden. Wie de Grieken gelooft zal denken dat het de schuld van Angela Merkel is dat Griekse ambtenaren 70% van hun pre-crisis loon ontvangen. Terwijl wie rekenen kan moet concluderen dat, ware het niet voor mevrouw Merkel, het maar 50% zou zijn. Dat de Grieken niet allemaal aan de bedelstaf zijn beland is te danken aan het feit dat de overige eurolanden nog altijd geld in Griekenland steken. Als deze steun teruggetrokken wordt en Griekenland failliet gaat, kan niemand meer deze stupide schuldtoewijzing volhouden. De Spanjaarden, Portugezen, Italianen en Cyprioten zullen zien dat het ons menens is. Door een voorbeeld te stellen, veranderen wij het spel. Wie cijfers vervalst, corrupt is of anderen de schuld geeft komt van een koude kermis thuis.

Een derde reden waarom het goed is, is dat wanordelijke toestanden vermeden kunnen worden. De mogelijkheden om van voorkennis te profiteren zijn zeer beperkt, want nu al wil niemand geld in Griekse staatsobligaties steken, en wie dat wel doet krijgt zijn verdiend loon. Alleen de overheid gaat failliet. Private Griekse schulden in euro’s blijven even goed - of slecht – betaalbaar als voorheen. Iedereen weet waar hij aan toe is. Wel zullen de Griekse banken massaal failliet gaan. Hun infrastructuur kan worden overgenomen door buitenlandse banken, en de Europese banken zullen samen met de ECB iets van een Europabrede depositogarantiestelsel met terugwerkende kracht in moeten voeren om Griekse burgers en bedrijven solvabel te houden. De nieuwe, schuldenloze Griekse overheid kan gemakkelijk genoeg geld innen of lenen om de functies van de overheid doorgang te laten vinden. Markten zijn niet gek, ze lenen als ze het vertrouwen hebben dat het geld terugkomt, en het verleden doet er daarbij niet toe.

Waar een Grexit besmettingsgevaar oplevert, zal een Grieks faillissement juist besmettingsgevaar voorkomen. Weg is het verschil tussen overheidswens en marktrealiteit dat als voedingsbodem voor speculanten dient. Weg is de illusie van financiers dat zij de lotsverbondenheid van Europa voor eigen gewin kunnen exploiteren. Ze moeten terug naar de harde werkelijkheid dat een lening in euro’s iets waard is vanwege de groei in de eurozone en vanwege de kredietwaardigheid van de lener, maar niet vanwege enige solidariteit tussen eurolanden. De rente voor Spanje, Italië en Portugal zal wel omhoog gaan, en ook dat is goed, want de rentetoename is een objectieve maatstaf van de bedragen die financiers meenden de Europese schatkisten lichter te kunnen maken. Om de rente weer omlaag te krijgen, zullen deze landen onderpand moeten bieden. Daar is niets mis mee. Er is voldoende om in onderpand te geven, en het gevaar dat een van deze landen ook de faillissementsuitweg zal kiezen is voor de financier hiermee bezworen.

Naast het weglaten van de optie van en Griekse faillissement zijn er nog een paar missers in het rapport van Graafland. Ten eerste is de dollar een opvallende afwezige, terwijl het juist een belangrijke factor in het spel is. Wil de euro een succes zijn hoeft het niet perfect, maar slechts betrouwbaarder dan de dollar te zijn. En daar is niet veel voor nodig.

Wellicht de belangrijkste misser in het rapport van Graafland is dat het ervan uitgaat dat Nederland nooit zelf hulp van Europa nodig zal hebben. Maar Nederland is een klein land met een grote, internationaal opererende bankensector, die bovendien zeer kwetsbaar is. Dankzij de hypotheekrenteaftrek staan nu 500.000 hypotheeknemers bij Nederlandse banken onder water, en dat zou nog veel meer zijn als men in plaats van de verkoopwaarde de veel lagere executiewaarde uit zou gaan. Stel dat ze gemiddeld €20.000 in het rood staan, dan hebben wij het al over €100 miljard ongedekte schuld, en dat is een buitengewoon conservatieve schatting. Nog een jaar doormodderen met de woningmarkt en een realistische rekenmethode zou tot een verviervoudiging van dit bedrag kunnen leiden. Als nu de Economist twee artikelen plaatst, de een over hoe keurig ons financieel systeem is en de ander over de ongedekte schuld, aan welke zullen haar lezers de meeste waarde hechten, denkt u? Wij hebben Europa nodig zoals een passagier op de Titanic een reddingsboot.

De weg naar herstel van de euro begint met het opgeven van illusies. Daar zijn wij niet klaar voor, en daarom krijgen wij keurige rapporten zoals die van Graafland, waarin elke cijfer klopt maar de meest voor de hand liggende opties niet aan de orde komen. Hoe lang zullen wij dit vol kunnen houden?

Het Sociaal Contract      KvK-nummer 55482422        Contact  

Bankrekeningnummer: 44.79.88.271 t.n.v. Het Sociaal Contract, Gouda

OP DEZE SITE ZIJN COOKIES GEÏNSTALLEERD Powered by Dutch CMS